‘Uit eerder onderzoek weten we dat Friese basisschoolleerlingen vergeleken met de rest van Nederland lager presteren aan het eind van het basisonderwijs, terwijl ze aan het begin daarvan nog geen achterstand hadden. Daarom wilde ik weten hoe het verder gaat in het voortgezet onderwijs’, vertelt onderzoekster Hester de Boer.
De achterstand wordt niet duidelijk groter. Wel blijkt dat Friese leerlingen relatief vaker afstromen en minder vaak opstromen, en ook minder vaak blijven zitten, vooral vmbo-leerlingen. En dat terwijl Friese leerlingen ook al een lager advies krijgen dan andere leerlingen met dezelfde schoolprestaties. ‘Het lijkt wel of leerkrachten minder van de leerlingen verwachten in Friesland.’
Ook de ouders en de leerlingen zelf laten het er snel bij zitten. Uit een enquête onder Friese ouders blijkt dat zij voor hun kinderen gemiddeld een lager onderwijstype ambiëren dan ouders in de rest van Nederland. De Boer vindt dat de leerkrachten zich de resultaten van haar onderzoek moeten aantrekken. ‘De school moet hogere verwachtingen gaan koesteren. Leerkrachten halen nu niet uit het kind wat erin zit.’ De in te voeren referentieniveaus kunnen daarbij helpen, verwacht De Boer. Daarnaast zou gekeken moeten worden naar het voorzieningenniveau. ‘Ik heb Friesland vergeleken met andere weinig verstedelijkte provincies. Daaruit blijkt dat er geen relatie is tussen de stedelijkheidsgraad van de provincie en het schoolsucces. Maar misschien zijn in Friesland de hogere onderwijstypes wel dunner gezaaid dan in andere weinig verstedelijkte provincies. Dan zou dat een factor kunnen zijn.’ / SdB

Hester de Boer, Schoolsucces van Friese leerlingen in het voortgezet onderwijs. Proefschrift Rijksuniversiteit Groningen, 2009.