Didaktief, juni 2010. Sinds september 2008 is aan 13.500 leraren de Lerarenbeurs toegekend. Met name leraren die al gemotiveerd zijn om te leren, vragen een beurs aan. Tweederde van de leraren maakt geen afspraken met de schoolleiding over promotie na de opleiding. Zo benut de organisatie hun professionalisering onvoldoende en dat is zonde, zegt onderzoeker Morris Oosterling.

IVA beleidsonderzoek en advies publiceerde onlangs de eerste resultaten van een onderzoek naar de invloed van deze extra scholing op lerarenloopbaan en onderwijskwaliteit. Hoe effectief is de Lerarenbeurs?
Onderzoeker Morris Oosterling: ‘Nu er extra middelen zijn, besparen scholen niet op hun bestaande (na) scholingsbudget, zoals je zou verwachten. Verder is dit een nulmeting. Wat voor leraren doen mee? Welke opleidingen volgen ze? Wat zijn volgens leraren en directies de effecten? De studerende leraren vinden zelf dat de Lerarenbeurs drempels wegneemt, bijvoorbeeld omdat vervanging geregeld is.’
Het Centraal Planbureau noemde de Lerarenbeurs al ineffectief.
‘Net als het CPB zien we dat met name leraren die al gemotiveerd zijn om te leren, een beurs aanvragen. Zo zien we dat negentig procent van de aanvragers een opleiding volgt, ook als de Lerarenbeurs niet is toegekend. We zien wel een invoeringseffect: in de eerste periode zijn opleidingen bekostigd waar leraren al aan bezig waren. Voor uitspraken over werkelijke effecten is het nog veel te vroeg.’
Wat draagt het bij aan onderwijskwaliteit als vooral gemotiveerde leraren gaan studeren?
‘In het vervolgonderzoek focussen we op dat soort vragen. Wel weten we uit andere projecten, dat leraren die gedreven zijn en zich willen ontwikkelen een heel team kunnen meenemen.’
Waarom is jullie grootste zorg dat de opleiding van leraren onbenut blijft voor scholen?
‘Tweederde van de leraren maakt geen afspraken met de schoolleiding over functieverandering of promotie na de opleiding. Zo dreigt de organisatie hun professionalisering onvoldoende te benutten en dat is zonde.’
Eigenlijk is de beurs dan vooral leuk voor de docent zelf?
‘Het eerste doel is ook dat individuele leraren meer kennis en inzicht verwerven. Maar belangrijk is wel dat ze het geleerde in praktijk kunnen brengen. Als de school geen mogelijkheden biedt, is doorgaan met verbreding en verdieping lastig voor leraren. Bekend is dat kennistransfer beter verloopt als er een match is tussen de doelen van de school en die van de individuele leraar. Dat komt de kwaliteit van het onderwijs ten goede.’ / TG